Acreichthys tomentosus - Brzydal - Skuteczny pogromca Aiptasii
Charakterystyka ogólna i mistrzowski kamuflaż
Acreichthys tomentosus, znany w polskiej akwarystyce pod sympatyczną nazwą "Brzydal", to ryba o niezwykłych zdolnościach adaptacyjnych, należąca do rodziny pilnikowatych. Choć na pierwszy rzut oka nie zachwyca jaskrawymi barwami, nadrabia to fascynującym zachowaniem i zdolnością do zmiany ubarwienia, co pozwala jej idealnie wtopić się w tło skały czy roślinności. Jej ciało ma nieregularny kształt i fakturę, która przypomina omszały kamień lub glon, co czyni ją mistrzem kamuflażu. Charakterystycznym elementem jej wyglądu jest pierwsza płetwa grzbietowa przekształcona w kolec, który ryba może stawiać lub kłaść w zależności od nastroju. Dorasta zazwyczaj do około 10-12 centymetrów, będąc ciekawym obiektem obserwacji w domowym zbiorniku.
Rola w ekosystemie i walka z Aiptasią
Najczęstszym powodem, dla którego akwaryści decydują się na zakup Acreichthys tomentosus, jest jego naturalny apetyt na szklane róże, czyli ukwiały z rodzaju Aiptasia oraz Majano, które są uznawane za plagę w akwariach morskich. Brzydal jest uważany za jedną z najskuteczniejszych biologicznych metod walki z tymi niechcianymi gośćmi, potrafiąc systematycznie oczyścić zbiornik z parzących ukwiałów. Należy jednak pamiętać o zasadzie ograniczonego zaufania (Reef Safe with Caution), ponieważ po wyczerpaniu naturalnego pokarmu niektóre osobniki mogą zacząć interesować się polipami koralowców LPS, zoanthusami czy xenią, dlatego warto obserwować zachowanie ryby w zbiorniku rafowym.
Dieta i karmienie zastępcze
Poza swoją specjalizacją w zjadaniu ukwiałów, Acreichthys tomentosus jest rybą wszystkożerną i zazwyczaj nie sprawia trudności z przyjmowaniem pokarmów zastępczych. W warunkach akwariowych chętnie zjada mrożonki takie jak lasonogi, artemia, kryl oraz siekane mięso małży. Ważne jest, aby po wyeliminowaniu plagi Aiptasii zapewnić rybie odpowiednią ilość i różnorodność pokarmu, co zminimalizuje ryzyko podskubywania koralowców z głodu. Jest to ryba o spokojnym sposobie żerowania, która powoli i dokładnie przeszukuje skałę w poszukiwaniu jadalnych kąsków.
Usposobienie i wymagania zbiornika
Brzydal to ryba o bardzo łagodnym i wręcz flegmatycznym usposobieniu, która doskonale nadaje się do towarzyskich akwariów morskich. Nie jest aktywnym pływakiem, lecz raczej "wisi" w toni wodnej lub powoli przemieszcza się między skałami, dlatego nie wymaga olbrzymich przestrzeni – zbiornik o pojemności od 100 litrów będzie dla niej wystarczający. Jest to gatunek bardzo spokojny wobec innych ryb i całkowicie ignorowany przez większość agresywnych gatunków ze względu na swój doskonały kamuflaż i brak zachowań terytorialnych. Dzięki temu Acreichthys tomentosus może być z powodzeniem trzymany nawet w towarzystwie delikatnych koników morskich.