Fromia monilis - Rozgwiazda mozaikowa - ozdobny detrytusożerca dla dojrzałej rafy
Charakterystyka ogólna i wygląd
Rozgwiazda ma pięć ramion pokrytych regularnie ułożonymi, wypukłymi płytkami, które tworzą wyraźny wzór przypominający mozaikę lub układ kafelków. Tarcza centralna i końce ramion są zwykle intensywnie czerwone do pomarańczowego, natomiast środkowe partie ramion jaśniejsze, kremowe lub różowawe, co daje kontrastowy, dwubarwny efekt. Dorosłe osobniki osiągają około 12 cm rozpiętości ramion, choć spotyka się nieco większe okazy. Ubarwienie jest zmienne osobniczo i nie pozwala na rozróżnienie płci, które u tego rodzaju jest niewidoczne z zewnątrz.
Rola w akwarium
Fromia monilis powoli przemieszcza się po skałach i szkle, zbierając naloty biofilmu, drobne glony, gąbki i detrytus, dzięki czemu pełni rolę delikatnego czyściciela powierzchni. Jest zwierzęciem spokojnym i nieagresywnym, nie atakuje koralowców, małży ani ślimaków, w przeciwieństwie do wielu większych rozgwiazd. Aktywność wykazuje głównie w godzinach wieczornych i nocnych, w dzień często chowa się w cieniu skał. Musimy jednak jasno powiedzieć, że jej apetyt jest niewielki, a zbiornik zbyt czysty i zbyt młody nie zapewni jej wystarczającej ilości naturalnego pokarmu.
Wymagania zbiornika i bezpieczeństwo rafy
Zalecamy dojrzały zbiornik o objętości co najmniej 150-200 litrów, pracujący od kilku miesięcy, z dużą ilością żywej skały pokrytej biofilmem i mikrofauną. Parametry muszą być bardzo stabilne: temperatura 24-26 stopni Celsjusza, zasolenie 1,023-1,025, wysoka jakość wody i brak związków azotu. Aklimatyzacja metodą kroplową powinna trwać co najmniej 2-3 godziny, ponieważ gatunek jest wyjątkowo wrażliwy na nagłe zmiany zasolenia i temperatury, a szok osmotyczny objawia się z opóźnieniem, po kilku dniach. Rozgwiazda jest w pełni bezpieczna dla koralowców i bezkręgowców, ale poziom trudności określamy jako średni do wysokiego, wyłącznie ze względu na wrażliwość i wymagania pokarmowe.
Dieta i karmienie
W naturze Fromia monilis odżywia się biofilmem, gąbkami, detrytusem i drobnymi organizmami osiadłymi, przesuwając żołądek po podłożu. W akwarium najważniejsze jest zapewnienie dojrzałych powierzchni do wypasania, a dodatkowo można podawać punktowo drobne kawałki owoców morza, tabletki dla bezkręgowców lub pastę pod ciałem zwierzęcia. Sygnałem niedożywienia jest kurczenie się ramion, odsłanianie białych fragmentów tkanki i zanikanie końcówek, co jest procesem zwykle nieodwracalnym. Rozgwiazdy tego rodzaju nie należy podnosić ponad lustro wody, aby nie wprowadzić powietrza do układu wodnego, oraz nie wolno jej trzymać z rybami skłonnymi do szczypania ramion, na przykład niektórymi ustnikowatymi i pomacantusami.