Chelmon rostratus - Pensetnik dwuoki - Arystokrata z długim pyskiem
Charakterystyka ogólna i wygląd
Chelmon rostratus, powszechnie nazywany pensetnikiem dwuokim, to jedna z najbardziej rozpoznawalnych ryb morskich, która swoim wyglądem urzeka każdego obserwatora. Jej ciało jest wysokie i bocznie spłaszczone, ozdobione pionowymi, miedziano-pomarańczowymi pasami na srebrzystym tle. Cechą, która nadaje jej unikalny charakter, jest niezwykle wydłużony pysk przypominający pęsetę, służący do wyciągania pokarmu z ciasnych szczelin skalnych. Na tylnej części płetwy grzbietowej znajduje się czarna plamka imitująca oko, która ma za zadanie mylić drapieżniki co do kierunku ucieczki ryby. Gatunek ten dorasta do około 20 centymetrów i porusza się w wodzie z niezwykłą elegancją, często zatrzymując się, by dokładnie obejrzeć interesujący go fragment skały.
Rola w akwarium i walka z Aiptasią
Dla wielu akwarystów głównym powodem zakupu Chelmon rostratus jest jego słabość do ukwiałów z rodzaju Aiptasia, które są uznawane za plagę w akwariach morskich. Pensetnik potrafi precyzyjnie wyskubać te parzące ukwiały ze skał, pełniąc funkcję naturalnego kontrolera ich populacji. Należy jednak pamiętać, że ryba ta może zainteresować się również pożądanymi bezkręgowcami. Pensetniki niemal na pewno zjedzą wszelkie rurówki (wieloszczety osiadłe) znajdujące się w zbiorniku, a głodne osobniki mogą sporadycznie podskubywać polipy koralowców LPS lub płaszcze małży. Mimo to, przy obfitym karmieniu, zazwyczaj są uważane za bezpieczne dla większości koralowców w zbiorniku rafowym.
Wyzwania żywieniowe i aklimatyzacja
Pensetnik dwuoki uchodzi za rybę trudną w utrzymaniu, głównie ze względu na specyficzne wymagania pokarmowe i problemy z aklimatyzacją w nowym miejscu. Jest to gatunek, który często odmawia przyjmowania pokarmu zastępczego tuż po transporcie. Kluczem do sukcesu jest podawanie mu mrożonek wysokiej jakości, takich jak lasonogi (Mysis) i artemia, a w trudniejszych przypadkach żywego wodzienia lub świeżych małży na muszli, które zachęcają rybę do żerowania. Ze względu na budowę pyska, Chelmon pobiera pokarm powoli i precyzyjnie, dlatego nie może konkurować o jedzenie z bardzo szybkimi i żarłocznymi rybami. Wymaga cierpliwego opiekuna, który zadba o to, by ryba faktycznie jadła.
Usposobienie i wymagania zbiornika
Jest to ryba o bardzo spokojnym, a wręcz nieśmiałym usposobieniu. Wymaga zbiornika o pojemności minimum 300-400 litrów z dużą ilością żywej skały, która zapewnia jej nie tylko schronienie, ale i naturalne żerowisko bogate w drobną faunę. Chelmon rostratus najlepiej czuje się w towarzystwie innych spokojnych ryb. Agresywne pokolce czy wargacze mogą go zdominować i zestresować, co często prowadzi do zaprzestania pobierania pokarmu. Ryby te wykazują agresję wewnątrzgatunkową, dlatego w domowych akwariach zaleca się trzymanie tylko jednego osobnika tego gatunku. Dobrze zaaklimatyzowany pensetnik jest rybą długowieczną i niezwykle przywiązującą się do właściciela.